యోగం అంటే ఏమిటి?

సూర్య-చంద్ర సంయోగం — పంచాంగంలో యోగం అనే పదం పదే పదే వస్తుంది. దాని అర్థం, లెక్కింపు, ఉపయోగం ఇక్కడ.

వివరణ

పంచాంగంలోని నాలుగవ అంగం. సూర్యుడి, చంద్రుడి రేఖాంశాలు కలిపితే వచ్చే 27 విభాగాలే యోగాలు — విష్కంభం నుండి వైధృతి వరకు. జ్యోతిష్యంలో చెప్పే రాజయోగం, గజకేసరి యోగం వంటివి వీటికి భిన్నం.

యోగం ఎలా లెక్కిస్తారు

సూర్య-చంద్ర రేఖాంశాల మొత్తాన్ని 13 డిగ్రీల 20 నిమిషాలతో భాగిస్తే ఏ యోగమో తెలుస్తుంది.

యోగం — ఒక ఉదాహరణ

ఒక రోజు సూర్యుడి రేఖాంశం 155 డిగ్రీలు, చంద్రుడిది 65 డిగ్రీలు అనుకుంటే — మొత్తం 220 డిగ్రీలు. దీన్ని 13 డిగ్రీల 20 నిమిషాలతో భాగిస్తే 16.5 వస్తుంది, అంటే పదిహేడవ యోగం నడుస్తోంది. ఈ మొత్తం ప్రతి క్షణం పెరుగుతూ ఉంటుంది కాబట్టి పంచాంగంలో యోగం ముగిసే సమయం కూడా ఇస్తారు.

యోగం ఎందుకు ముఖ్యం

శుభకార్యాలకు ముహూర్తం నిర్ణయించేటప్పుడు యోగం ఒక ముఖ్యమైన అంశం. వివాహం, గృహప్రవేశం, నామకరణం, అన్నప్రాశన, అక్షరాభ్యాసం, వ్యాపార ప్రారంభం — వీటన్నింటికీ పండితులు దీన్ని పరిశీలిస్తారు. అయితే ఒక్క అంశంతో ముహూర్తం నిర్ణయించరు — పంచాంగంలోని ఐదు అంగాలూ కలిపి చూడాలి.

శుభ సమయం ఎలా చూడాలి

• వ్యతీపాతం, వైధృతి, పరిఘ, వజ్రం యోగాలలో శుభకార్యాలు ప్రారంభించడం సంప్రదాయంగా తప్పిస్తారు.
• సమయాలు ప్రాంతాన్ని బట్టి మారతాయి — హైదరాబాద్‌లో, విశాఖపట్నంలో సూర్యోదయం వేర్వేరు కాబట్టి సమయాలూ వేర్వేరు.
• రాహు కాలం, యమగండం, వర్జ్యం, దుర్ముహూర్తం తప్పించి మిగిలిన సమయం చూడండి.
• ఈరోజు ఖచ్చితమైన సమయాల కోసం ఈరోజు పంచాంగం చూడండి.

యోగం ఎక్కడెక్కడ ఉపయోగిస్తారు

• రోజువారీ పంచాంగం — ఆ రోజు స్వభావం తెలుసుకోవడానికి.
• ముహూర్త నిర్ణయం — వివాహం, గృహప్రవేశం, వాహన కొనుగోలు, వ్యాపార ప్రారంభం.
• వ్రతాలు, పండుగల తేదీ నిర్ణయం.
• జాతక నిర్మాణం మరియు దశా లెక్కింపు.

సంబంధిత పదాలు

తిథి, వారం, నక్షత్రం, యోగం, కరణం — ఈ ఐదూ కలిపితేనే పంచాంగం. వీటితో పాటు లగ్నం, రాశి, మాసం, పక్షం, రాహు కాలం, వర్జ్యం అనే పదాలూ పదే పదే వస్తాయి. ప్రతి దానికీ ప్రత్యేక పేజీలో వివరణ ఉంది.

యోగం గురించి తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

పంచాంగ యోగం, జాతకంలో చెప్పే యోగం ఒకటేనా?

కాదు. పంచాంగంలోని 27 యోగాలు సూర్య-చంద్ర రేఖాంశాల మొత్తం నుండి వచ్చే కాలగణన అంగం. జాతకంలో చెప్పే రాజయోగం, గజకేసరి యోగం గ్రహాల పరస్పర స్థానాల నుండి వస్తాయి. పేరు ఒకటే అయినా రెండూ వేర్వేరు విషయాలు.

యోగం ఒక్కటే చూసి ముహూర్తం నిర్ణయించవచ్చా?

సరిపోదు. తిథి, వారం, నక్షత్రం, కరణం, లగ్నం అన్నీ కలిపి చూసిన తర్వాతే ముహూర్తం నిర్ణయిస్తారు. యోగం చేసే పని ప్రధానంగా అశుభ యోగాలు వచ్చిన సమయాన్ని తప్పించడం.