పంచాంగ పదకోశం
పంచాంగం చదివేటప్పుడు కనిపించే పదాలు సంస్కృత మూలం ఉన్నవి. ప్రతి పదం అర్థం, ఎలా లెక్కిస్తారు, రోజువారీ జీవితంలో ఎందుకు ముఖ్యం — సరళమైన తెలుగులో ఇక్కడ.
తిథి
చాంద్రమాన దినం
నక్షత్రంజన్మ నక్షత్రం
యోగంసూర్య-చంద్ర సంయోగం
కరణంతిథిలో సగం
పక్షంచాంద్రమాన మాసంలో సగం
మాసంతెలుగు చాంద్రమాన మాసం
రాశిజన్మ రాశి
లగ్నంఉదయ రాశి
ముహూర్తంశుభ సమయం
రాహు కాలంరోజులోని అశుభ సమయం
వర్జ్యంనక్షత్ర ఆధారిత అశుభ ఘడియలు
పంచాంగంఐదు అంగాల కాలగణన
| పంచాంగ పదకోశం | వివరణ |
|---|---|
| తిథి | చంద్రుడికి సూర్యుడికి మధ్య కోణం 12 డిగ్రీలు పెరిగే కాలమే ఒక తిథి. |
| నక్షత్రం | ఆకాశ వృత్తాన్ని 27 సమాన భాగాలుగా విభజిస్తే వచ్చే ప్రతి భాగమే నక్షత్రం. |
| యోగం | పంచాంగంలోని నాలుగవ అంగం. |
| కరణం | ఒక తిథిలో సగమే కరణం — అంటే రోజుకు రెండు కరణాలు. |
| పక్షం | చాంద్రమాన మాసంలోని పదిహేను రోజుల భాగం. |
| మాసం | తెలుగు సంప్రదాయం అమాంత పద్ధతిని అనుసరిస్తుంది — మాసం అమావాస్యతో ముగుస్తుంది. |
| రాశి | ఆకాశ వృత్తంలోని పన్నెండు సమాన భాగాలు — మేషం నుండి మీనం వరకు, ఒక్కొక్కటి 30 డిగ్రీలు. |
| లగ్నం | పుట్టిన సమయంలో తూర్పు దిగంతంలో ఉదయిస్తున్న రాశియే లగ్నం. |
| ముహూర్తం | శుభకార్యం ప్రారంభించడానికి ఎంచుకునే సమయమే ముహూర్తం. |
| రాహు కాలం | రోజులో సుమారు గంటన్నర పాటు ఉండే, రాహువు ప్రభావంలో ఉన్నట్టు భావించే సమయం. |
| వర్జ్యం | ఆ రోజు నక్షత్రాన్ని బట్టి వచ్చే సుమారు ఒకటిన్నర ఘడియల సమయం. |
| పంచాంగం | పంచ + అంగం = ఐదు అంగాలు. |