తెలుగు పండుగలు
తెలుగు పండుగలు అమాంత చాంద్రమాన పద్ధతి ప్రకారం నిర్ణయించబడతాయి — మాసం అమావాస్యతో ముగుస్తుంది. సంక్రాంతి మాత్రం సౌరమాన పండుగ; సూర్యుడు మకర రాశిలోకి ప్రవేశించే రోజు.
| పండుగలు | తిథి | మాసం | ఆరాధ్య దైవం |
|---|---|---|---|
| ఉగాది (Ugadi) | చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి | చైత్రం (మార్చి–ఏప్రిల్) | బ్రహ్మ మరియు విష్ణువు |
| శ్రీరామ నవమి (Sri Rama Navami) | చైత్ర శుద్ధ నవమి | చైత్రం (మార్చి–ఏప్రిల్) | శ్రీరాముడు |
| వరలక్ష్మీ వ్రతం (Varalakshmi Vratam) | శ్రావణ మాసంలో పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం | శ్రావణం (జూలై–ఆగస్టు) | వరలక్ష్మీ దేవి |
| నాగ పంచమి (Naga Panchami) | శ్రావణ శుద్ధ పంచమి | శ్రావణం (జూలై–ఆగస్టు) | నాగ దేవత |
| శ్రీ కృష్ణ జన్మాష్టమి (Krishna Janmashtami) | శ్రావణ బహుళ అష్టమి | శ్రావణం (ఆగస్టు–సెప్టెంబర్) | శ్రీకృష్ణుడు |
| వినాయక చవితి (Vinayaka Chavithi) | భాద్రపద శుద్ధ చవితి | భాద్రపదం (ఆగస్టు–సెప్టెంబర్) | వినాయకుడు |
| దసరా నవరాత్రులు (Navaratri) | ఆశ్వయుజ శుద్ధ పాడ్యమి నుండి నవమి వరకు | ఆశ్వయుజం (సెప్టెంబర్–అక్టోబర్) | దుర్గా దేవి |
| విజయ దశమి (Vijaya Dashami) | ఆశ్వయుజ శుద్ధ దశమి | ఆశ్వయుజం (సెప్టెంబర్–అక్టోబర్) | దుర్గా దేవి మరియు శ్రీరాముడు |
| దీపావళి (Deepavali) | ఆశ్వయుజ బహుళ చతుర్దశి-అమావాస్య | ఆశ్వయుజం (అక్టోబర్–నవంబర్) | మహాలక్ష్మి |
| మకర సంక్రాంతి (Makara Sankranti) | సూర్యుడు మకర రాశిలోకి ప్రవేశించే రోజు — సౌరమానం, తిథి కాదు | పుష్యం (జనవరి) | సూర్య భగవానుడు |
| మహా శివరాత్రి (Maha Shivaratri) | మాఘ బహుళ చతుర్దశి | మాఘం (ఫిబ్రవరి–మార్చి) | పరమశివుడు |
| హనుమాన్ జయంతి (Hanuman Jayanti) | వైశాఖ బహుళ దశమి (తెలుగు సంప్రదాయం) | వైశాఖం (మే–జూన్) | ఆంజనేయ స్వామి |
పండుగ తేదీలు ఎలా నిర్ణయిస్తారు
పండుగ తేదీని తిథి, నక్షత్రాలను బట్టి నిర్ణయిస్తారు — సాధారణంగా సూర్యోదయ సమయంలో ఏ తిథి ఉందో దాన్నే ఆ రోజు తిథిగా తీసుకుంటారు. కొన్ని పండుగలకు మధ్యాహ్నం లేదా ప్రదోష సమయంలోని తిథిని చూస్తారు. ప్రతి పండుగ పేజీలో ఆ సంవత్సరపు తేదీ, తిథి ప్రారంభం, ముగింపు సమయాలు ఉన్నాయి.
పండుగ తేదీల గురించి తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఒకే పండుగకు రెండు వేర్వేరు తేదీలు ఎందుకు కనిపిస్తాయి?
ఒక తిథి రెండు సూర్యోదయాల మీదుగా విస్తరించినప్పుడు, ఏ రోజున ఆచరించాలి అనే విషయంలో ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలు వేరుగా ఉంటాయి. అందుకే ఒక ప్రాంతంలో ఒక రోజు, మరో ప్రాంతంలో మరుసటి రోజు ఆచరణ జరుగుతుంది.
ఈ తేదీలు భారతదేశమంతటికీ ఒకటేనా?
తిథి మొదలయ్యే క్షణం అందరికీ ఒకటే, కానీ ఆ క్షణం స్థానిక గడియారంలో వేరే సమయం అవుతుంది; సూర్యోదయమూ మారుతుంది. అందుకే దూర ప్రాంతాల్లో ఆచరణ రోజు మారవచ్చు. మా పేజీల్లో మీరు ఎంచుకున్న నగరానికి సమయాలు చూపిస్తాం.